Pausanias Project


De oudheden van het ooit zo roemruchte Thebe zijn schaars en verspreid over de moderne stad. In de oudheid speelde Thebe een grote rol vooral in de Mykeense periode (met het koningshuis van Oidipous en zijn kinderen) en in de klassieke en postklassieke periode als bondgenoot-rivaal van Sparta en tijdens de kortstondige machtsontplooiing onder Epameinondas). Het grote archeologische museum is helaas al jaren gesloten wegens renovatie en zal dat nog zeker enkele jaren blijven. Hierdoor is een bezoek aan de stad op dit moment slechts aan te bevelen voor de echte diehards.


Foto’s boven de heuvel met het heiligdom van Apollo Ismenios en de schaarse resten ervan, rechts een Byzantijnse verdedigingstoren bij het archeologisch museum en de Kadmeia (de Mykeense paleisburcht), onder een enorm Mykeens kamergraf  en resten van de Elektrapoort.


Als excursie vanuit Thebe is een bezoek aan het Kabirenheiligdom zeker te overwegen, zij het dat er geen bewegwijzering aanwezig is. Navraag doen bij passerende Grieken is daarom noodzakelijk.



MYTHOLOGIE: De dood van Dirce


Dirce was de vrouw van koning Lycus van Thebe, en de tante van Antiope. Toen Zeus (vermomd als satyr) Antiope bezwangerde, vluchtte Antiope beschaamd weg naar het hof van Epopeus in Sikyon. Lycus verzamelde zijn leger en trok op naar Sikyon om haar terug te krijgen, en bracht haar tegen haar zin terug naar de stad. Onderweg baarde zij echter de tweeling Amphion en Zethos, die ze achterliet in een grot bij een herder. Dirce haatte Antiope, en mishandelde haar voortdurend vanaf het moment dat de koning haar aan haar schonk. Uiteindelijk ontsnapte Antiope aan haar plaaggeest en vluchtte naar de grot van haar beide zoons, die inmiddels tot krachtige jongemannen waren uitgegroeid. Dezen weigerden haar te geloven en als moeder te erkennen, totdat Dirce ook bij de grot aankwam en de vrouw opeiste om haar wreed te doden. De net teruggekeerde herder overtuigde de jongens ervan dat Antiope de waarheid sprak, waarna zij de wrede Dirce vastgrepen en aan de horens van een woeste stier vastmaakten. Dit dier sleepte de ongelukkige Dirce mee en vertrapte haar totaal. De god Dionysos, die door Dirce aanbeden werd, liet een bron ontstaan op de plek waar Dirce stierf, terwijl de plaatselijke hoogste magistraat van Thebe (de hipparch) zijn opvolger bij haar graf de eed afnam.. De belangrijkste afbeeldingen van deze mythe bevinden zich momenteel in Napels, waar in het plaatselijk museum zowel een schitterend fresco uit Pompei wordt bewaard, als een enorme beeldengroep gemaakt voor het badhuis van Caracalla in Rome naar een Grieks Hellenistisch origineel uit de tweede eeuw voor Chr.  

Amphion en Zethos regeerden volgens Pausanias nog enige tijd over Thebe, terwijl Amphion de benedenstad van Thebe bevestigde door op zijn lier te spelen. Dit deed hij zó goed dat rotsblokken in de buurt erdoor werden aangelokt, en zich vanzelf tot een muur opstapelden. Amphion gold daarnaast als echtgenoot van de ongelukkige Niobe, die de woede van Apollo en Artemis over zich afriep door op te scheppen over háár veertien kinderen, tegenover Leto’s tweeling. Ervan overtuigd dat ze daarmee meer verering verdiende dan Leto, maakte ze zich schuldig aan hybris (hoogmoed), waarna Apollo en Artemis, de tweeling van Leto, al haar kinderen neerschoten (= aan de pest lieten overlijden).


Boiotië: Thebe