Pausanias Project


Messenië: Messene 2
De stadsmuren van Messene (rechts), met een lengte van meer dan 9 km., waren ontworpen om niet alleen de stad te beschermen, maar tegelijkertijd vele akkers binnen de muren te houden. Beginnend en eindigend bij de berg Ithome, volgden de muren zonder onderbreking (behalve op enkele compleet ontoegankelijke plaatsen) het sterk geaccidenteerde terrein. De muur zelf, versterkt door kantelen en minstens 30 ook van kantelen voorziene torens, heeft een gemiddelde hoogte van 2.5 m. – 4.5 m., en bestond uit een buitenmuur van naadloos gestapelde rechthoekige blokken steen, idem binnenmuur, met daartussenin een vulling van puin. Van de grote poorten, de Arkadische, de Lakonische, en de Messeense is vooral de Arkadische poort zeer goed bewaard gebleven (foto boven, plus plattegrond). Een serie grafkamers naast de poort bevatten de beenderen van Messeense aristocraten.
Onder: het nieuwe Vourkano-klooster in de vlakte, en het oude Vourkano-klooster boven op de berg Ithome. Hier hoog boven op de berg heeft in de oudheid het door Pausanias geroemde heiligdom gelegen voor Zeus Ithomatas, waarvan helaas geen zichtbare resten meer zijn te vinden. Het antieke beeld van Zeus Ithomatas wordt echter op munten van de Messeniërs getoond als een kostbaar erfstuk, daterend uit de tijd dat de Messeniërs na een opstand in Naupaktos waren terchtgekomen. Van bovenaf heb je een goed overzicht over de stad.

Stadion en gymnasium van Messene, verreweg het grootste en best bewaarde sportcomplex van Griekenland (foto aanklikbaar voor vergroting). Buitengewoon interessant zijn het monument voor de familie van Saithidas achter het stadion (door Pausanias vermeld, fotos rechts), het propylon (met in de drempel ingekrast speelbord) en het Aristomenes-grafmonument, een enorm Hellenistisch grafmonument, waarover Pausanias een schitterend verhaal vertelt. Goed zichtbaar is het Romeins aandoende toilet, met niet-gescheiden zittingen en een waterstroom onderlangs vanwege de hygiëne.

Een enorm grafmonument uit de hellenistische periode ligt achter het z.g. heiligdom van Herakles. Of dit het grafmonument is dat Pausanias aanduidt als dat van Aristomenes is onbekend. Fotos boven v.l.n.r. het stadion van Messene en het grafmonument ter ere van de Messeniër Saithidas. Daarboven overzicht vanaf het Vourkano-klooster over de stad. Fotos onder: propylon en toiletten, stoa en 3 x grafmonument.

Fraai gerestaureerd zijn ook de restanten van het tempeltje van Artemis Limnatis (rechts, met reconstructietekening), een klein Ionisch tempeltje (16.10 x 10.60 m.). Ervoor liggen de resten van het altaar (niet op de foto). Het cultusbeeld stond bij dit tempeltje vrijwel in het midden, ipv. tegen de achterwand.