Uitgelicht, museum Thebe

Home dit project regios geschiedenis musea catalogus uitgelicht
Pausanias Project

Pausanias: Rondleiding door Griekenland (scroll voor meer info)


“deze tweedelige vertaling hoort dan ook thuis in iedere bibliotheek met enige aandacht voor de klassieken” (HERMES)



Pausanias was een Grieks-sprekende “travel-writer” uit de tweede eeuw na Chr., die in tien hoofdstukken een literaire reis beschijft langs de bekende en minder bekende plaatsen op het Griekse vasteland in de Romeinse tijd. Per schip aangekomen in Athene voert hij de lezer onder meer over de Akropolis en langs de destijds nog rijkelijk aanwezige kunstschatten op de Akropolis en in de rest van Athene. Daarna leidt hij de lezer te voet, per ezel en per schip via Korinthe naar Sparta en Messenië, vandaar naar het antieke Olympia, de beschrijving waarvan – met z’n schitterende tempels en honderden niet zo duizenden kunstschatten – het centrum van zijn werk inneemt. Vanuit Olympia gaat de reis door Achaia en Arcadië via Boiotië (met daarin de woonplaats van de mythische koning Oedipus) door naar Delphi, dat ook ruime aandacht krijgt. Centraal in zijn werk staat de beschrijving van tempels en hun kunstschatten, afgewisseld met anecdotes over kunstenaars, de winnaars in sportevenementen als de Olympische Spelen of de spelen in Delphi en verhalende episodes uit de Griekse geschiedenis. Dat we te maken hebben met een literair product passend in de traditie van zijn tijd, wordt op tal van plaatsen in zijn werk duidelijk, onder meer in de zeer zorgvuldige stijl en de overdachte opbouw.

        Van het leven van Pausanias is niets bekend op losse opmerkingen na die hij zelf in zijn werk heeft gemaakt. Zelfs de naam van de auteur is niet met volledige zekerheid overgeleverd: hij wordt zo genoemd door de Byzantijnse geleerde Stephanos van Byzantium (6de eeuw na Chr.), die de eerste persoon is die onomstotelijk naar dit werk verwijst. Hij is rond 110-115 na Chr. geboren, waarschijnlijk ergens in de buurt van Magnesia bij de berg Sipylos in het huidige Turkije, destijds een Grieks sprekend deel van het Romeinse rijk. Hij heeft een groot deel van zijn leven (in elk geval vanaf 160 na Chr.) doorgebracht met het doorkruisen van Griekenland om de “beroemde plaatsen van de oudheid” te bezoeken en al het andere te zien en te beschrijven wat hij “wetenswaardig” noemt. Keizer Marcus Aurelius (die stierf in 180 na Chr.) is de laatste keizer die hij noemt. Daarom zal zijn werk rond 180 na Chr. voltooid zijn geweest.  

         De vertaling van dr. Jelle Abbenes is rechtstreeks gemaakt naar het oud-Grieks, en wordt ondersteund door honderden voetnoten die de lezer informeren over verwijzingen van Pausanias naar plaatsen of antieke teksten, over de exacte locaties die hij beschrijft, of over bijzonderheden van de tijd na Pausanias. Ook is er een index toegevoegd van de besproken plaatsen en personen. De noten zijn deels ontleend aan de met een prijs onderscheiden uitgave van Papachatzis, deels aan het standaardcommentaar van W. Frazer, en steunen verder op de belangrijke encyclopedie voor classici, Der Neue Pauly, Lexicon der Antike en op eigen onderzoek.


Geïnteresseerd?


De complete vertaling is rechtstreeks te bestellen via  www.boekscout.nl of www.athenaeum.nl (via webwinkel), of via een mailtje aan de vertaler. Klik hier voor een promomail. Voor de volledige recensie in Hermes, klik  hier.




Klik op de vlag voor de Engelstalige versie van de site.

museum_thebe

Beknopte bibliografie en bronnenlijst (voor pagina’s Geschiedenis)


P. Brown, The World of late Antiquity, London 1971

R. Clogg, A Concise History of Greece, Cambridge 1992

T.E. Gregory, A History of Byzantium, Blackwell Publishing 2005

P. Hetherington, Byzantine and Medieval Greece, London 1991

D. Nicolle & A. Hook, Crusader Castles in Cyprus, Greece and the Aegean 1191-1571, Osprey 2007

H. J. Norwich, De Middellandse Zee, een geschiedenis, Amsterdam 2007

N. Papachatzis, ΠΑΥΣΑΝΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΙΣ, Athene 5 delen

K. Papparigopoulos, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, Athene 2010-11

                        Deel 7 ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

                        Deel 9 ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ

                Deel 10 ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ         

Een beknopte geschiedenis van Griekenland ná Pausanias moet het de bezoeker van Griekenland mogelijk maken zich enigzins te oriënteren temidden van de talloze niet-klassieke bouwwerken die het land rijk is. Ook is het de bedoeling een achtergrond te geven  om personen, plaatsen of gebouwen die in het commentaar op Pausanias worden vermeld uit de tijd ná Pausanias beter te kunnen plaatsen. Gezien het doel van deze website is het streven puur gericht op het aanschouwelijk maken van de talloze architectonische monumenten uit zuidelijk Griekenland, en dan nog alleen het vasteland, precies de streken dus die ook door Pausanias werden beschreven. Volledigheid is hierbij zo goed als onmogelijk, al zal elke 3 maanden een update van de website verschijnen met nieuwe gegevens. Hier worden de volgende periodes onderscheiden:


                              Laatromeinse periode (170 - 400)

                              Vroeg-Byzantijnse periode (400 - 700)

                              Midden-Byzantijnse periode (900 - 1200)

                              Kruistochten (1206-1250)

                             Latijnse Staten

                              Laat-Byzantijnse periode (1250 - 1450)

                             Vroegmodern Griekenland (19de eeuw)

                             20ste eeuw

Voor de klassieke geschiedenis van Griekenland verwijs ik graag naar de inleiding op Pausanias. Pagina’s over de prehistorie (steentijd, vroege en middenbronstijd) zijn gepland voor een latere update.